ภาพงามของความหลัง ๙

รำเขนง

กรุงเทพฯ ของเราทุกวันนี้เจริญเติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว แต่ละปีมีชาวต่างประเทศเดินทางเข้ามาเป็นอาคันตุกะเป็น

จำนวนไม่น้อย ยิ่งเมื่อปีที่ล่วงมาเป็นปีแห่งการท่องเทียวไทยด้วยแล้ว จำนวนนักท่องเที่ยวดูเหมือนว่าจะมีเพิ่มขึ้นเกินความคาดหมายเสียด้วยซ้ำไป เวลานักท่องเที่ยวเดินทางไปไหนมาไหน มักจะมีผู้นำชมที่เรียกกันเพราะๆ ว่า “มัคคุเทศก์” หรือเรียกย่อๆ ว่า “ไกด์” คอยอธิบายประวัติความเป็นมาของสถานที่น่าสนใจต่างๆ ให้ฝรั่งชมและเข้าใจ เรื่องตลกที่เล่าสู่กันฟังเกี่ยวกับนิทานชาวไกด์นั้นมีหลายเรื่อง เรื่องหนึ่งที่คิดว่าคงได้ยินกันบ่อยๆ ไม่น้อยกว่าเรื่องอื่น คือ เรื่องเสาชิงช้าหน้าโบสถ์พราหมณ์ บริเวนใกล้เคียงกับวัดสุทัศเทพวราราม และศาลาว่าการกรุงเทพฯมหานครในบัดนี้ ซึ่งเคยมีมัคคุเทศก์บางท่านอธิบายว่าเป็นสถานที่สำหรับพระเจ้าแผ่นดินไทยแต่โบราณ ท่านคงใช้ออกกำลังใในเวลาเช้า

ลูกท่านหลานเธอ ๑๐

พระองค์เจ้าหญิง ทักษิณชานราธิราชบุตรี

พระมเหสีแรก ของรัชกาลที่ ๕

พระมเหสีในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ทรงเป็นพระประยูรญาติสนิท ได้แก่ พระน้อง

นางเธอต่าง พระชนนี ซึ่งมีพระนามปรากฎเป็นที่รู้จักกันแพร่หลาย ด้วยเหตุว่าบางพระองค์ทรงมีพระราชโอรสพระราชธิดา ที่มีโอกาสบำเพ็ญ คุณประโยชน์นานาประการแก่ประเทศชาตินั้น มีอยู่ ๔ พระองค์ คือ

พระองค์เจ้าหญิงสุนันทากุมารีรัตน์ โปรดเกล้าฯ สถาปนาเป็น สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี

พระองค์เจ้าหญิงสว่างวัฒนา โปรดเกล้าฯ สถาปนาเป็น สม เด็จพระศรสวรินทิรา พระบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า

น้ำปลาปลาร้าอร่อยจ้ะ

 

 

 

ฤดูนี้เป็นฤดูวิดบ่อ ปลากระดี่และปลาปรู๊ด (ปลาช่อนตัวเล็ก) รวบรวมเอามาเตรียมไว้

เพราะการทำปลาร้านั้นต้องปลาที่ตายแล้วจนตาขาว เกล็ดร่วง เอามาขอดเกล็ดตอนสดๆไม่ดี
ต้องแช่น้ำไว้จนเกือบเน่าแล้ว จึงเอามาตัดหัว ควักไส้ ใส่ตะกร้าล้างน้ำ
แล้วเอาขึ้นมาผึ่งไว้ จะใช้รำละเอียดคั่วไฟอ่อนๆหรือเอาทั้งข้าวคั่วจน
หอมโขลกจวนละเอียดเคล้าปลา ส่วนเกลือนั้น ใช้อัตราเกลือ ๑ ส่วน
ต่อปลา ๒ ส่วน – ก่อนยัดใส่ไห ล้างไหให้สะอาด ตากแดดให้แห้งสนิท
เอาไม้ไผ่ (ผิว) สานเป็นกรวยโตขนาดกว่ากระป๋องนมยัดใส่ลงในไห เอา
เกลือรองพื้น ค่อย ๆ ยัดปลาเคล้ารำเคล้าข้าวคั่วลงในไหจนแน่นถึงปากเอาไม้ไผ่ขัดให้แน่น เอาใบไผ่ปิดบน โรยเกลือทับแล้วปิดฝาไหด้วยปูน
หรือซีเมนต์ ตากแดดไว้ ๖-๗ เดือน ยิ่งนานยิ่งหอม

ลูกชิ้นปลาทำเอง

หมู่นี้ผมมักจะอาศัยรถของเพื่อนออกไปหัวเมืองชายทะเลด้านตะวันออกทุกบ่อยๆ

อาหารมื้อกลางวันที่ผมประทับใจ ชอบสั่งมารับประทานเป็นนิตย์ คือ “แกงเขียวหวานลูกชิ้นปลาดาบลาว” ในกระบวนปลาทะเลที่คนจีนเขาเอามาทำลูกชิ้น ไม่มีปลาอะไรอร่อยสู้ปลาดาบลาว (จีนเรียกว่า “ไซตอ”) ที่ผมชอบกินลูกชิ้นปลาดาบลาวก็เพราะ เขาเอาปลาดาบลาวมาขูดทำลูกชิ้นกับมือแม่ครัวเอง ไม่มีการปนปลอมเอาแป้งมันสำปะหลังปนเข้าไปเยอะ ๆ จึงทำให้คุณค่าความอร่อยของ ลูกชิ้นปลาเสื่อมลงๆ

ลูกชิ้นปลาสูตรศุขเล็กจ้ะ

                                  

เมื่อเล็กๆ ผมตกปลาสลาด (หรือปลาฉลาด) ทำลูกชิ้นกินเอง เพียงเสียเวลานั่งตกสักชั่วโมงเดียวริมตลิ่ง

ก็จะได้ปลาสลาดขึ้นมากินได้ไม่ต่ำกว่า ๕ – ๖ตัว พอหม้อ สบายท้องไปสองมื้อ

สมัยนี้เป็นอดีตไปแล้วครับ ไม่มีทางกลับไปเหมือนเก่า เพราะปลาเกิดไม่ทันคนกิน และเด็กรุ่นหลังนั่งฟังคนรุ่นผมเล่าให้ฟังเหมือนฝันหรือเล่านิยาย ซึ่งไม่มีทางจะเป็นไปได้ในชีวิตจริงของเขาในปัจจุบัน

ตากสินมหาราชเจ้าจอมสยาม ๖

š

ศึกพม่าครั้งที่ ๒ – กองโจรพม่า

ถึงศักราช ๑๑๒๖ ปีวอก ฉศก (พ.ศ. ๒๓๐๗)ณ เดือนอ้าย มีดำรัสสั่ง พระวิสุทธโยธามาตย์ ให้ฟั่นเชือก

น้ำมัน และทำรอกไว้ให้มาก สำหรับเมื่อมีการสงคราม จะเอาไม้ขึ้นตั้งขาหยั่งบนเชิงเทิน แล้วจะเอารอกติด เอาปืนกระสุน ๓ นิ้ว ๔ นิ้ว ชักขึ้นไปให้สูงแล้วล่ามชนวนยิงให้ออกไปได้ไกล อย่าให้ข้าศึกเข้ามาใกล้ได้

ในปีนี้ ทางด้านภุกามประเทศ พระเจ้าอังวะมังระ ได้มีดำริ คิดจะยกกองทัพ มาตีกรุงศรีอยุธยาอีกโดยมี

เหตุผลสำคัญ เนื่องจากเห็นว่า คงจะมาตีกรุงศรีอยุธยา ได้ไม่ยากนัก เพราะถ้าในครั้งแรก (เมื่อปี พ.ศ. ๒๓๐๒) นั้น พระเจ้าอลองพญาพระบิดาไม่ประสบกับอุบัติเหตุบาดเจ็บจากปืนใหญ่ระเบิดในขณะที่ทำการยิง จนประชวรและ เป็นเหตุให้ทิวงคต ในขณะที่ถอยทัพกลับไปเสียก่อน ก็คงจะได้กรุงศรีอยุธยาตั้งแต่ในครั้งนั้น

ภาพงามของความหลัง ๘

สะพานพระพุทธยอดฟ้า

ทุกวันนี้ กรุงเทพมหานครของเราทั้งฝั่งพระนครและฝั่งธนบุรีสามารถสัญจรไปมาค้าขาย ติดต่อกันได้

โดยสะดวกราบรื่น ทั้งนี้ เป็นด้วยเพราะในระยะประมาณยี่สิบปีที่ล่วงมาได้มีการ ก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาเชื่อมกรุงเทพฯ ทั้งสองฝั่งเข้าด้วยกันหลายสะพาน จนปัจจุบัน ประชาชนทั้งหลายบางทีจะจดจำชื่อสะพานข้ามแม่น้ำได้ไม่ครบทุกสะพานเสียด้วยซ้ำไป แต่ถึง กระนั้น อีกหลายคนที่คงจำได้ว่า เมื่อหกสิบปีก่อนหน้านี้สะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาที่ผู้คนตื่นเต้นกันไม่แพ้สะพานพระราม ๙ หรือสะพานขึงระนาบเดี่ยวในยุคนี้ เห็นจะได้แก่สะพานพุทธยอดฟ้า

เศกเปลือกขนุนเป็นลูกน้ำ

สมัยผมยังซนอยู่นั้น หญ้าคาหมักในไหกระเทียมหรือไหซองแล้วปล่อยปลากัดที่บาดเจ็บ

จากการที่กัดกันจนรุ่งริ่งลงไปในนั้นถือว่าเป็นการรักษาตัวที่เหมาะสมที่สุด (ของนักเลงกัดปลาสมัยก่อน)

เพราะไม่ต้องใส่ลูกน้ำให้กิน ยุงลงไปไข่ ให้กินเสร็จ ครั้นมาถึงสมัยนี้ความต้องการลูกน้ำมีมากยิ่งขึ้น

การหมัก หญ้าคาได้ลูกน้ำน้อยไปกว่าการเอาเปลือกขนุนหมัก เพราะเปลือกขนุน เน่าเปื่อยยุ่ยง่าย

และไม่มีกลิ่นเหม็นเน่าเท่าหญ้าคาหมัก ผมจึงเห็นว่า วิธีเพาะลูกน้ำด้วยเปลือกขนุนได้ผลมากที่สุด

ทำปลาร้ารสดัง สูตรภาคกลาง

ปลาร้าเป็นอาหารหลักของภาคไทยภาคกลาง  โดยเฉพาะภาคอีสาน บทบาทของปลาร้าจึงมีมากมาย

ในการปรุงอาหาร ในการเหยาะใส่ลงในแกงหลายชนิด ซึ่งต้องอาศัยปลาร้าเป็นน้ำเชื้อปรุง สูตรปลาร้าของผมนี้ ผมทำกินเองเป็นประจำเพราะผมชอบทำ วิธีทำได้มาจากชาวชนบทในจังหวัดอ่างทอง ซึ่งเป็นแหล่งปลาของเมืองไทย วิธีกินปลาร้านั้น นอกจากหลนและเอามาเหยาะใส่ในแกงบางอย่าง เช่น แกงดอกขี้เหล็กและแกงอื่นๆ แล้ว ปลาร้าปลาตัวโตๆ สามารถเอามานึ่งหรือทอดแล้วปรุงด้วยหอมซอย ตะไคร้ ใบมะกรูด พริก กินแบบกินปลาเค็มได้วิเศษมากทีเดียวจ๊ะ